پایان نامه دانشجوی کارشناسی ارشد خانم فاطمه دری خلیل زاده با عنوان : تاثیر آموزش مبتنی بر تئوری رفتار برنامه ریزی شده به والدین بر انجام واکسیناسیون به موقع کودکان در شهر مشهد
پایان نامه دانشجوی کارشناسی ارشد خانم فاطمه دری خلیل زاده با عنوان : تاثیر آموزش مبتنی بر تئوری رفتار برنامه ریزی شده به والدین بر انجام واکسیناسیون به موقع کودکان در شهر مشهد با راهنمایی استاد راهنما دکتر مریم محمدی
با وجود نقش انکارناپذیر واکسیناسیون در پیشگیری از بیماریها و کاهش مرگ و میر کودکان، تاخیر در انجام به موقع برنامه ایمن سازی همچنان یکی از دغدغههای نظام سلامت محسوب میشود. شواهد نشان میدهند تصمیم گیری والدین در زمینه واکسیناسیون کودکان تحت تاثیر عواملی نظیر نگرشها، فشارهای اجتماعی ادراک شده و میزان کنترل رفتاری آنان قرار دارد. بنابراین، آموزش هدفمند والدین با تکیه بر الگوهای علمی تغییر رفتار میتواند نقش موثری در بهبود این فرآیند ایفا کند. از این رو، پژوهش حاضر، با هدف تعیین تاثیر آموزش مبتنی بر تئوری رفتار برنامه ریزی شده به والدین بر انجام به موقع واکسیناسیون کودکان در شهر مشهد در سال 1404 انجام شده است.
این مطالعه به صورت دو مرحلهای انجام شد: یک بخش مقطعی و یک بخش نیمهتجربی با گروه کنترل. جامعه هدف شامل والدین کودکان دو ماهه با تأخیر بیش از ۱۰ روز در واکسیناسیون در شهر مشهد بود. در مرحله توصیفی، ۱۵۰ نفر به روش نمونهگیری طبقهای سهمیهای از مراکز بهداشت مشهد انتخاب شدند و عوامل مرتبط با انجام بهموقع واکسیناسیون با استفاده از سازههای تئوری رفتار برنامهریزیشده بررسی شد. در مرحله مداخلهای، ۷۰ نفر از والدین واجد شرایط بهطور تصادفی در دو گروه آزمون و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمون چهار جلسه آموزشی یک ساعته مبتنی بر تئوری رفتار برنامهریزیشده دریافت کردند. تأثیر مداخله بر سازههای نظری و رفتار واکسیناسیون از طریق پرسشنامه محققساخته و اطلاعات ثبتشده در سامانه سینا در مراحل قبل، بلافاصله، دو و چهار ماه پس از مداخله ارزیابی شد.
یافتههای این مطالعه نشان داد که آموزش مبتنی بر تئوری رفتار برنامه ریزی شده با بهبود سازههای نظری، به ویژه کنترل رفتاری درک شده، موجب کاهش تاخیر و افزایش واکسیناسیون به موقع کودکان شد. این یافتهها بر ضرورت تمرکز مداخلات آموزشی بر کاهش موانع عملی و ارتقاء آگاهی و نگرش والدین برای دستیابی به تغییرات پایدار رفتاری تاکید دارد.